کرمان رصد - کرمان- یک سال پس از ثبت جهانی روستای شفیع آباد ساکنان آن در حالی خانه های خود را تبدیل به بوم گردی کرده اند و از شهر به روستا بازگشته اند که هنوز در انتظار توسعه زیر ساخت ها هستند.
خبرگزاری مهر – گروه استان ها: یک سال از روزی می‌گذرد که نام شفیع آباد در فهرست بهترین روستاهای گردشگری جهان قرار گرفت و این روستای کویری در حاشیه بیابان لوت را به مقصدی بین‌المللی تبدیل کرد.
با این حال، همزمان با نزدیک شدن به ۲۵ مهرماه، سالگرد این ثبت جهانی، شفیع آباد همچنان با مشکلات زیرساختی و توسعه‌نیافتگی در حوزه گردشگری دست‌وپنجه نرم می‌کند.
این تناقض میان جایگاه جهانی و واقعیت‌های میدانی، پرسشی جدی را در خصوص چرایی عدم توسعه زیر ساخت ها پیش روی گردشگران قرار داده است.
در آستانه نخستین سالگرد ثبت جهانی شفیع آباد، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان از تعیین جدول زمان‌بندی دقیق برای تکمیل پروژه‌های زیرساختی و گردشگری این روستا خبر داده است.
در بازدیدهای میدانی، وضعیت ظرفیت‌های اقامتی و بومگردی‌های احداث‌شده، ساماندهی ورودی روستا، بهسازی و سنگفرش معابر، مرمت دیواره‌های بافت باارزش روستا، قنات تاریخی و آخرین اقدامات مرمتی در کاروانسرای تاریخی شفیع‌آباد به صورت کارشناسی بررسی شده است.
با این حال، تجربه یک سال گذشته نشان می‌دهد که وعده‌ها و برنامه‌ریزی‌ها به کندی پیش رفته و برخی از پروژه‌ها همچنان ناتمام مانده است.
یکی از چالش‌های اساسی، وضعیت کاروانسرای تاریخی شفیع‌آباد است.
این بنای قاجاری که روزگاری آخرین ایستگاه امن کاروان‌ها پیش از ورود به کویر لوت بود و با وجود طرح احیا و بازسازی آماده شده، همچنان در وضعیت نامناسبی به سر می‌برد و بهره‌برداری کامل از آن به عنوان یک قطب گردشگری محقق نشده است.
علاوه بر این، مسئله قنات تاریخی روستا نیز از دغدغه‌های اصلی اهالی و کشاورزان باقی مانده است.
اگرچه بر لایروبی، مرمت و ساماندهی این قنات تأکید شده، اما این اقدامات به کندی پیش می‌رود و تداوم حیات کشاورزی و تقویت زیرساخت‌های گردشگری را با چالش مواجه کرده است.
مشکلات زیر ساختی پس از یک سال از ثبت جهانی خودنمایی می کند
مشکلات زیرساختی شفیع‌آباد فراتر از این موارد است.
در نشست‌های بررسی مشکلات روستا که چندی قبل برگزار شد موضوعاتی نظیر تأمین آب، برق، گاز، و همچنین وضعیت معابر، پارک چند منظوره و زیباسازی فضاهای عمومی مطرح شده است و برخی از اهالی از عدم وصل شدن برق به بخش‌های خاصی از روستا، گلایه دارند.
همچنین، بحث قطعی اینترنت و ضعف زیرساخت‌های ارتباطی نیز بر رونق گردشگری روستا تأثیر منفی گذاشته است.
سرمایه گذاری روستایی ها برای توسعه گردشگری
با وجود این مشکلات، نکته قابل تأمل آن است که شفیع‌آباد برخلاف بسیاری از سکونتگاه‌های کویری، روستایی زنده و پویاست و اقامتگاه‌های بومگردی فعالی دارد که توسط خانواده‌های محلی، به‌ویژه زنان، اداره می‌شوند.
این ظرفیت مردمی، سرمایه اصلی روستا محسوب می‌شود، اما بدون حمایت‌های زیرساختی و سرمایه‌گذاری هدفمند، نمی‌تواند به توسعه پایدار گردشگری منجر شود.
فقدان یک حکمرانی گردشگری مشخص و نبود ضوابط و برنامه مدون، به عنوان بزرگترین مانع توسعه روستاهای هدف گردشگری از جمله شفیع‌آباد شناخته می‌شود.
در یک سال گذشته، شفیع آباد به عنوان یک برند بین‌المللی شناخته شده و انتظار می‌رفت این جایگاه به جذب سرمایه و گردشگر بیشتر منجر شود؛ اما واقعیت این است که تبدیل شدن به یک مقصد گردشگری پایدار، نیازمند فراهم کردن زیرساخت‌های اولیه، رفع موانع اداری و ایجاد سازوکارهای حمایتی برای جامعه محلی است.
سالگرد ثبت جهانی، فرصتی است تا مسئولان ضمن ارزیابی عملکرد یک سال گذشته، برای رفع مشکلات اساسی روستا چاره‌اندیشی کنند.
سه نفر از اهالی این روستا در گفتگو با خبرنگار مهر، ضمن استقبال از دستاورد جهانی شدن، بر ضرورت تسریع در توسعه زیرساخت‌ها و رفع موانع پیش روی گردشگری تأکید کردند.
مردم روستا خواستار همراهی مسئولان با مردم هستند
علی، یکی از کشاورزان و ساکنان قدیمی شفیع‌آباد که سال‌ها در کنار قنات تاریخی روستا به کشاورزی مشغول بوده است، به خبرنگار مهر گفت: ثبت جهانی، افتخاری بزرگ برای روستا بود، اما انتظار داشتیم این عنوان به بهبود واقعی زندگی مردم منجر شود.
به گفته او، قنات تاریخی روستا که رگ حیاتی کشاورزی و یکی از جاذبه‌های اصلی گردشگری محسوب می‌شود، همچنان نیازمند لایروبی و مرمت اساسی است و مشکلات آبی، کشاورزان را با دشواری‌های جدی مواجه کرده است.
او افزود: اگر قنات احیا شود، هم کشاورزی رونق می‌گیرد و هم گردشگران بیشتری می‌توانند از این سازه تاریخی بازدید کنند. ضمن اینکه نحوه زندگی مردم از جمله کشاورزی هم قرار بود بخشی از جاذبه گردشگری باشد.
بر این اساس، طرح‌های مرمت، اصلاح و زیباسازی قلعه تاریخی، بهسازی خیابان‌ها و کوچه‌ها و همچنین احداث یک پارک چند منظوره با جدیت در دستور کار قرار گرفته‌اند.
وی با اشاره به وضعیت کاروانسرای تاریخی شفیع آباد گفت: این بنای ارزشمند با وجود گذشت یک سال از ثبت جهانی، همچنان بدون بهره‌برداری مناسب رها مانده است.
به باور او، اگر کاروانسرا مرمت و به یک اقامتگاه یا مرکز فرهنگی تبدیل شود، می‌تواند به جذب گردشگر و ایجاد اشتغال برای جوانان روستا کمک شایانی کند.
علی از مسئولان خواست که وعده‌های داده شده برای توسعه زیرساخت‌ها را هرچه سریع‌تر عملیاتی کنند.
زهرا، یکی از زنان روستا نیز که در حوزه صنایع‌دستی و بومگردی فعال است، به خبرنگار مهر گفت: زنان شفیع آباد با راه‌اندازی اقامتگاه‌های بوم گردی و عرضه محصولات صنایع‌دستی، تلاش کرده‌اند از فرصت جهانی شدن روستا بهره ببرند، اما با موانع متعددی روبه‌رو هستند.
به گفته او، قطعی مکرر اینترنت و ضعف زیرساخت‌های ارتباطی، امکان بازاریابی آنلاین و معرفی محصولات به گردشگران خارجی را محدود کرده است.
زهرا، همچنین از نبود برق پایدار در برخی بخش‌های روستا، از جمله حمام قدیمی که به نمایشگاه صنایع‌دستی تبدیل شده، گلایه کرد و افزود: این مشکلات، انگیزه زنان روستا را برای ادامه فعالیت کاهش می‌دهد.
وی با تأکید بر اینکه شفیع آباد ظرفیت تبدیل شدن به یک الگوی موفق گردشگری روستایی در کشور را دارد، از مسئولان خواست که با تأمین زیرساخت‌های اولیه نظیر آب، برق، گاز و اینترنت پرسرعت، زمینه را برای شکوفایی اقتصاد محلی فراهم کنند.
محمد، یکی از جوانان روستا که در حوزه گردشگری فعالیت می‌کند، نیز در گفتگو با مهر بیان کرد: با وجود استقبال نسبی گردشگران داخلی و خارجی از شفیع آباد، نبود امکانات اقامتی کافی، کمبود راه‌های دسترسی مناسب و نبود برنامه مدون برای مدیریت گردشگری، باعث شده این روستا نتواند از ظرفیت جهانی خود به طور کامل بهره ببرد.
به گفته او، بسیاری از گردشگرانی که به شفیع‌آباد می‌آیند، به دلیل نبود خدمات اولیه، مدت اقامت خود را کوتاه می‌کنند و این موضوع، درآمد زایی برای اهالی را کاهش می‌دهد.
محمد افزود: در یک سال گذشته، وعده‌های متعددی برای بهسازی معابر، ساماندهی ورودی روستا و ایجاد پارک داده شده، اما پیشرفت این پروژه‌ها بسیار کند بوده است.
او از مسئولان استانی و کشوری خواست که با تخصیص اعتبارات ویژه و نظارت مستمر بر اجرای طرح‌ها، زمینه را برای توسعه واقعی شفیع آباد فراهم کنند تا این روستا به جایگاهی که شایسته آن است، دست یابد.
توسعه بوم گردی اهمیت بالایی دارد
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری کرمان هم در گفتگو با خبرنگار مهر بیان کرد: رصد جامع ظرفیت های روستا و وضعیت گردشگری این روستا در دستور کار قرار دارد.
علی اصغر ذاکری هرندی، افزود: توسعه بوم گردی و مشارکت روستایی ها در فعالیت این بوم گردی ها و ایجاد اشتغال و حضور گردشگران در روستا بسیار برای ما مهم است.
وی بیان کرد: ساماندهی بصری و هویت بخشی به مبادی ورودی روستا، بهسازی و سنگ‌ف رش معابر و کوچه باغ‌ها، مرمت و احیای دیواره‌های بافت ارزشمند تاریخی، وضعیت قنات کهن و همچنین پیشرفت فیزیکی عملیات مرمتی در کاروانسرای تاریخی شفیع‌آباد در حال پیگیری است.
وی ادامه داد: تدوین و ابلاغ یک جدول زمان‌بندی دقیق و الزام‌آور به تمامی نهادهای متولی انجام شد؛ به طوری‌که کلیه تکالیف محوله و پروژه‌های نیمه تمام، ملزم به تکمیل و بهره‌برداری نهایی است.
شفیع‌آباد؛ الگویی برای توسعه جهانی‌سازی روستاهای کرمان
ذاکری، با تأکید بر ضرورت شتاب‌دهی جهادی به فرآیند توسعه روستایی در سطح استان کرمان، خاطرنشان ساخت: انتظار می‌رود با هم افزایی حداکثری میان مسئولان محلی و استانی، این رویداد مهم با قوت و جهشی ویژه پیگیری شود.
وی هدف این تلاش‌ها را فراتر از یک روستا دانست و افزود: تجربه موفق و استاندارد شده روستای شفیع آباد باید به عنوان یک الگوی عملیاتی و مرجع، برای آماده‌سازی، ارتقا و ثبت جهانی سایر روستاها و شهرهای مستعد استان کرمان در سال جاری مورد بهره‌برداری قرار گیرد تا موج توسعه پایدار گردشگری در تمام نقاط استان گسترش یابد.
لزوم تزریق اعتبارات به اکوسیستم گردشگری شهداد
بخشدار شهداد، نیز در گفتگو با مهر با تشریح جزئیات تحول عمرانی در شفیع آباد گفت: پیرو بازدید میدانی استاندار کرمان جلسه‌ای راهبردی در خود روستای جهانی شفیع‌آباد برگزار شد و خروجی این نشست، تخصیص اعتبارات ویژه برای رفع گلوگاه‌های مزمن در حوزه‌های آب، برق، گاز، کشاورزی و به ویژه ساماندهی قنات تاریخی این روستا بود.
محمود خراسانی‌پور، با اشاره به مکانیزم پیگیری این پروژه‌ها خاطرنشان ساخت: تخصیص این بودجه‌های ویژه، حاصل بازدیدهای میدانی مدیران کل دستگاه‌های اجرایی و پیگیری‌های مستمر و روزانه در دفتر معاون عمرانی استانداری است.
در افق توسعه‌ای بلند مدت‌تر
استاندار کرمان نیز به خبرنگار مهر گفت: با همراهی و مشارکت مردم، اقدامات اولیه برای ارتقا زیرساخت‌های روستا انجام شد که از جمله آن می‌توان به دو بانده شدن و آسفالت ورودی روستا، اجرای سنگفرش، ساماندهی روشنایی ورودی، احداث سرویس‌های بهداشتی، زیباسازی و اجرای طرح‌های بهسازی اشاره کرد که بخشی از آنها به پایان رسیده و بخشی دیگر در حال اجرا است.
محمدعلی طالبی، با اشاره به ضرورت حفاظت از آثار تاریخی این روستا افزود: کاروانسرای شفیع آباد در روستا یکی از آثار منحصر به فرد است که با توجه به قرار گرفتن در محدوده کویر لوت و ثبت جهانی این کویر می تواند در راستای توسعه گردشگری ارزشمند باشد و این کاروانسرا باید احیا شود.
روستای شفیع آباد یکی از مهمترین جاذبه های گردشگری استان کرمان است و روستاییان این منطقه سرمایه گذاری قابل توجهی برای جذب گردشگر انجام داده اند، اما در این میان همراهی مسئولان و برنامه ریزی و حمایت از گردشگری در این منطقه بسیار ارزشمند است.