کرمان رصد - ایرنا / شبکه پایش هوشمند و نظارت تصویری مسیرهای ارتباطی جنوب کرمان با هدف ارتقای اشراف اطلاعاتی، تسهیل تصمیم‌گیری در شرایط اضطراری و مدیریت پیشگیرانه پیامدهای ناشی از پدیده اقلیمی ال‌نینو و بارش‌های فصول پاییز و زمستان توسعه یافته و در وضعیت آماده‌باش کامل قرار گرفته است.
جنوب کرمان در شرایطی با صف‌آرایی دستگاه‌های امدادی و خدماتی به استقبال فصل بارش‌ها و سامانه‌های پیش‌بینی‌شده پدیده اقلیمی «ال‌نینو» می‌رود که تقویت زیرساخت‌های پایش هوشمند جاده‌ای و نظارت برخط بر شریان‌های ارتباطی، به‌عنوان حلقه کلیدی پیاده‌سازی مصوبات ستاد مدیریت بحران استان و حفظ پایداری تردد در این پهنه ترانزیتی و کشاورزی تعریف شده است.
قرارگیری جنوب استان کرمان در اقلیم متناقض کوهستان و دشت، عبور رودخانه‌های فصلی و دائمی همچون هلیل‌رود، شور و ملنتی در جوار شهرها و کانون‌های جمعیتی و استقرار گردنه‌های برف‌گیر در کنار دشت‌های مستعد طغیان، این منطقه را همواره در برابر جبهه‌های بارشی سنگین در موقعیت آسیب‌پذیر قرار داده است؛ واقعیتی که با ورود به نیمه دوم سال و هشدارهای هواشناسی پیرامون ناپایداری‌های جوی متأثر از پدیده اقلیمی «ال‌نینو»، زنگ آماده‌باش عمومی را در سراسر منطقه به صدا درآورد.
در پی هشدارهای جوی و لزوم پیشگیری از سناریوهای تکراری خسارت‌های سیل، نشست ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ به بحران استان کرمان با محوریت مناطق جنوبی به میزبانی جیرفت تشکیل شد؛ نشستی راهبردی که خروجی آن تأکید بر هم‌افزایی همه‌جانبه دستگاه‌ها، شتاب‌بخشی به ایمن‌سازی بستر رودخانه‌ها، ساماندهی حوزه‌های آبریز و آماده‌باش ناوگان راهداری برای بسته نشدن راه‌های ارتباطی هشت شهرستان جنوبی بود.
در این بین، یکی از ارکان محوری خروج از بحران‌های غافلگیرکننده، اشراف اطلاعاتی لحظه‌ای بر وضعیت مسیرها و پایش شبانه‌روزی معابری است که شاهراه انتقال محصولات کشاورزی به سراسر کشور و پیونددهنده جنوب شرق به فلات مرکزی محسوب می‌شوند.
در امتداد تصمیم‌های هماهنگ ستاد بحران، اداره‌کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای جنوب استان کرمان ظرفیت مرکز مدیریت راه‌ها را برای پایش مستمر مسیرهای ارتباطی و واکنش ضربتی به شرایط جوی نامساعد به خدمت گرفته است.
سامانه‌های هوشمند؛ چشم بینای مدیریت بحران در شریان‌های جنوبی
مدیرکل راهداری جنوب کرمان با تکیه بر ضرورت پایش داده‌محور اظهار کرد: مرکز مدیریت راه‌ها با استفاده از سامانه‌های هوشمند نظارت تصویری و دریافت اطلاعات لحظه‌ای تردد، وضعیت تمام گلوگاه‌های ترافیکی و مقاطع سیل‌خیز را رصد می‌کند تا زمان طلایی تصمیم‌گیری و اعزام تجهیزات امدادی در لحظه وقوع حادثه به حداقل ممکن برسد.
عطاءالله منوچهری پایش برخط راه‌ها را پیش‌شرط ارزیابی دقیق شرایط میدانی دانست و تصریح کرد: با توجه به گستردگی حوزه راه‌های جنوب کرمان، استفاده از این ظرفیت فناورانه امکان می‌دهد در کوتاه‌ترین زمان، مسدودی‌ها، طغیان آب‌نماها، ریزش گردنه‌ها و پدیده‌هایی نظیر طوفان شن و گردوغبار شناسایی و اقدامات عملیاتی آغاز شود.
وی تاکید کرد: با نصب و راه‌اندازی ۱۰ دستگاه دوربین نظارت تصویری جدید در مقاطع راهبردی و حادثه‌خیز، هم‌اکنون در مجموع ۲۴ سامانه نظارت تصویری در حوزه استحفاظی جنوب کرمان تصاویر زنده و کیفیت‌بالا را به تالار مانیتورینگ مرکز مدیریت راه‌ها مخابره می‌کنند.
مدیرکل راهداری جنوب کرمان ادامه داد: این سامانه‌ها با رصد ۲۴ ساعته، بازوی تصمیم‌گیری ستاد بحران و تیم‌های راهداری در زمان بارش‌های رگباری، جریان‌های سیلابی و لغزندگی معابر بوده و امکان استقرار زودهنگام ماشین‌آلات سنگین در گلوگاه‌های بحرانی را فراهم می‌آورند.
تحلیل الگوهای سفر با ۵۱ دستگاه ترددشمار برخط
از سوی دیگر، رصد وضعیت ترافیک و حجم عبور و مرور که در شرایط بحران نقشی حیاتی در مدیریت معابر جایگزین و تخلیه بار جاده‌ای دارد، به ۵۱ دستگاه ترددشمار هوشمند در شبکه راه‌های این حوزه واگذار شده است. این سامانه‌ها اطلاعات آماری نرخ تردد و الگوهای ترافیکی را ثبت کرده و خوراک تحلیلی لازم را برای هدایت ناوگان و اعمال محدودیت‌های ضروری مقطعی در اختیار تصمیم‌گیران حوزه حمل‌ونقل می‌گذارند.
بخش دیگری از شبکه هوشمند حمل‌ونقل جاده‌ای در جنوب کرمان، مهار سرعت و کاهش تلفات ناشی از لغزندگی جاده‌ها را هدف قرار داده است؛ در این راستا، با افزوده شدن چهار سامانه جدید در نقاط حادثه‌خیز و فعالیت ۳۹ سامانه قبلی، شمار دوربین‌های فعال ثبت تخلف عبور و مرور به ۴۳ دستگاه رسیده تا همگام با سامانه‌های نظارتی، رفتارهای پرخطر رانندگان در آب‌وهوای نامساعد را کنترل کند.
به‌کارگیری این حجم از زیرساخت‌های الکترونیک در کنار استقرار تیم‌های عملیاتی و ماشین‌آلات راهداری در پایگاه‌ها و راهدارخانه‌های کوهستانی، نشان‌دهنده آن است که جنوب استان کرمان پس از هشدارهای پدیده ال‌نینو و با پیگیری مصوبات ستاد مدیریت بحران جیرفت، رویکرد خود را از «واکنش انفعالی پس از وقوع سیل» به «مدیریت پیشگیرانه و واکنش سریع مبتنی بر پایش داده‌های هوشمند» تغییر داده است؛ سازوکاری که می‌تواند ضامن پایداری شریان‌های ارتباطی و ایمنی مسافران در نیمه دوم سال باشد.