کرمان رصد

آخرين مطالب

درباره اوحدالدین کرمانی اجتماعي

درباره اوحدالدین کرمانی
  بزرگنمايي:

کرمان رصد -

کرمان رصد


کرمان در طول تاریخ پرفراز و نشیب خود مردان و زنانی را در دامان خود پرورده است که در هر دوره تأثیرات قابل توجهی بر حوزه های مختلف اجتماعی، سیاسی، علمی و فرهنگی کشورمان گذاشته اند. یکی از مشاهیر نامدار این دیار که در سده ششم و هفتم قمری در حوزه ادبیات فعالیت کرد، اوحدالدین کرمانی بود که رباعیات دلنشینی از خود به یادگار گذاشت.
زندگی‌نامه
اوحدالدین کرمانی در 561 هجری در بردسیر از توابع کرمان دیده به جهان گشود. وی در پی حمله ترکان غز به کرمان به بغداد مهاجرت کرد و در آن جا به تحصیل فقه، حدیث و علوم دینی پرداخت. وی در مدتی کوتاه کمال یافت و در مدرسه حکاکیه مشغول تدریس شد و چندی بعد ریاست و اداره آن مدرسه را برعهده گرفت. بعد از پایان تحصیلات طریق سلوک و ریاضت پیش گرفت و سپس به حلقه مریدان شیخ شمس‌الدین سجاسی پیوست و از او خرقه گرفت. سجاسی مراد و استاد شمس تبریزی نیز بود. کرمانی بنیانگذار و رهبر طریقتی نیمه سیاسی و نهضتی تاثیرگذار در آسیای صغیر بود که مشرب او در عراق، آذربایجان، قفقاز، سوریه و مصر آن روز گسترش یافته و پیروانی پیدا کرده بود. اوحدالدین در عصر خود از ارزش و اعتباری والا برخوردار بوده چندان که سهروردی به هنگام مرگ، او را بر بالین خود طلبیده و، پس از درگذشت سهروردی، خلیفه رهبری خانقاه مرزبانیه و شیخ الشیوخی بغداد را به او سپرده بود.

کرمان رصد

ورود به عرصه ادبیات و شعر
یکی از دلایل معروفیت این شاعر بلندآوازه سرودن رباعی‌های دلنواز بود، این اشعار در زمره زیباترین رباعیات فارسی جای دارند. از اوحد کرمانی حدود 2هزار و 400 رباعی به جا مانده که چندین نوبت به چاپ رسیده‌است از جمله آنها می توان به رباعیات کرمانی به تصحیح احمد ابومحبوب، رباعیات کرمانی به تصحیح محمد کانار و رباعیات اوحدالدین کرمانی به تصحیح و ترجمه انگلیسی برند مانوئل ویشر اشاره کرد از دیگر آثار این شاعر نامدار می‌توان به مناقب اوحدالدین کرمانی اشاره کرد، این کتاب توسط یکی از مریدان شیخ در سده هفتم هجری نگاشته شده‌است و به ذکر احوال او اختصاص دارد. در این‌ کتاب‌ 73 حکایت‌ دیده‌ می‌شود که‌ برخی‌ از آن‌ها با کمی‌ اختلاف‌ در آثار دیگر نظیر حلیه الاولیاء، تذکره الاولیاء و احیاء العلوم‌ نیز نقل‌ شده‌ است. (1) همچنین در برخی از منابع، مثنوی مصباح الارواح را به اوحدالدین منسوب ساخته‌اند که بدیع الزمان فروزانفر با دلایل متقن، ابطال این انتساب را شرح داده‌است. این مثنوی، از شاعری است به نام شمس‌الدین محمد بردسیری که هم دوره و همشهری اوحدالدین بوده‌است.
از برترین‌ مریدان‌ اوحدالدین‌ می‌توان‌ از صدرالدین‌ قونوی یاد کرد که‌ به‌ گفته صاحب‌ مناقب‌ نزدیک‌ به‌ 16 سال‌ در ملازمت‌ شیخ‌ به‌ سر برده و طریق‌ سلوک‌ و اسرار خلوت‌ را از وی آموخته‌ است. علاوه بر قونوی بزرگان دیگر همچون‌ محیی‌الدین‌ ابن‌ عربی‌ و نجم‌الدین‌ کبری به‌ او توجه‌ و ارادت‌ داشته‌اند و سلاطین‌ وقت‌ در احترام و اکرام‌ به او می کوشیده اند و به‌ هر شهری که‌ سفر می‌کرد، مورد احترام‌ بود و مورخان‌ و تذکره‌نویسان‌ دوره‌های بعد، از او به‌ نیکی‌ یاد کرده و احوال‌ و مقامات‌ روحانی‌ او را ستوده‌اند.

کرمان رصد

ویژگی و درون مایه اشعار
در رباعیات اوحدالدین کرمانی مفاهیم وحدت وجودی با تصریح لفظ وجود، یافت می­ شود که لحنی عاشقانه دارد، دیدگاه‌ اوحدالدین‌ در مسأله عشق‌ برگرفته‌ از نگرش‌ وحدت‌ وجودی اوست‌ که‌ در جای جای رباعیاتش‌ ظاهر می‌شود. غالباً از دوگانگی‌ ظاهر، باطن‌، صورت‌ و معنا سخن‌ می‌گوید و حقیقت‌ را معنا و باطن، صورت‌ و ظاهر را امری گذرا و نمودی بی‌اصل‌ و حقیقت‌ می‌داند. در نظر او عالم‌ جلوه‌گاه‌ جمال‌ حق‌ است‌ و در دایره وجود تنها موجود حقیقی‌ اوست و اوست‌ که‌ مرکز این‌ دائره‌ است‌ و همه موجودات‌ عالم‌ سرگردان‌ در دائره عشق‌ معشوق‌ ازلی هستند. وی سرمایه عشق‌ الهی‌ را تنها حیرت‌ و سرگردانی‌ می‌داند که‌ حاصل‌ آن‌ فنای از خود و فنای در حق‌ است. اوحدالدین‌ اهل‌ سماع‌ بود و مجالس‌ سماع‌ او شور و حال‌ خاصی‌ داشت. گفته‌اند که‌ وی رباعیات‌ خود را در حال‌ سماع‌ می‌سروده‌ است. پاسخ‌ وی به‌ مکتوب‌ سعدالدین‌ حموی که‌ در حکایت‌ سی‌ام‌ مناقب‌ آمده، گویای آگاهی‌ وی بر دقایق‌ احکام‌ شرع‌ و توجه‌ وی به‌ رعایت‌ این‌ دقایق‌ و مراتب‌ تعبد اوست. همچنین مفاهیم اعیان ثابته و انسان کامل نیز از طریق زبان عرفان عاشقانه و تفکر جمال ­پرستی در رباعیات اوحدالدین به وضوح تبیین شده است. وی از نخستین شاعران فارسی زبان محسوب می شود که تحت تاثیر اندیشه‌های ابن عربی قرارگرفته و حتی پیش از قونوی و حلقه ­اش، رنگ اندیشه وحدت وجودی ابن عربی‌وار را توام با عرفان عاشقانه به شعر فارسی بخشیده است. (2)
در ادامه به چند رباعی از این شاعر کرمانی می‌پردازیم:
دی دُرد کش دُرد کشان من بودم
در مجلس‌شان بدین نشان من بودم
گفتم بد و نیک‌شان ببینم چون است
چون نیک بدیدم بدشان من بودم
سهل است مرا بر سر خنجر بودن
در پای مراد دوست بی سر بودن
تو آمده‌ای که کافری را بکُشی غازی
چو تویی، رواست کافر بودن
آن یار که در سینه جنون دارم ازو
در هر مژه صد قطره خون دارم ازو
کُنجی و دمی و محرمی می‌طلبم
تا شرح دهم که حال چون دارم ازو
ماییم در هیچ صوابی نزده
با تو نفسی به هیچ بابی نزده
افسوس که در خاک شوم باد به دست 
بر آتش سودای تو آبی نزده
بی کفر به پایگاه ایمان نرسی
بی جان دادن، به وصل جانان نرسی
بس نادره رسمی است که در عالم عشق 
چون درد رها کنی، به درمان نرسی
اوحدالدین کرمانی و حرمت اوحدیه
کتاب «اوحدالدین کرمانی و حرمت اوحدیه» توسط میکائیل بایرام و با ترجمه منصوره حسینی و داود وفایی توسط نشر مرکز منتشر شده است، مولف در این کتاب، نحوه و میزان ارتباط اوحدالدین را با اخی اورن رهبر اخیان آناتولی و همچنین فاطمه همسر اخی اورن که رهبر باجیان آناتولی بوده، روایت کرده است. اوحدالدین کرمانی، مدت قابل توجهی از عمر خود را در آناتولی زندگی کرده است. میکائیل بایرام این اثر تحقیقی را براساس منابع مکتوب موجود در کتابخانه های ترکیه نوشته است. این کتاب 4 بخش دارد که به ترتیب عبارت اند از: زندگانی اوحدالدین کرمانی، طریقت اوحدیه، جانشینان و پیروان شیخ اوحدالدین، آثار اوحدالدین کرمانی.
خاموشی:
سرانجام این شاعر نامدار در 635 هجری دیده از جهان فروبست و در محله شونیزیه بغداد به خاک سپرده شد. استاد باستانی پاریزی در مقدمه استادانه خود بر کتاب شاعر همشهری خویش چنین می نویسد:
اوحد، درِ دل می‌زنی، آخر دل کو؟
عمری است که راه می‌روی، منزل کو؟
صد لاف زنی ز خلوتِ خلوتیان
هفتاد و دو چلّه داشتی، حاصل کو ...؟
منابع:
1- فروزانفر، بدیع‌الزمان، مقدمه‌ و حواشی‌ بر مناقب، ج1، ص57-58.
2- اوحدالدین کرمانی، نقطه ظهور افکار ابن عربی در ادبیات فارسی، نوشته علی محمد موذنی، مهدی حیدری، دو فصلنامه ادب فارسی، دوره: 5، شماره: 1، 1394، 3
برچسب‌ها ابن عربی صدرالدین قونوی کرمان شاعر مصر ادبیات فارسی

لینک کوتاه:
https://www.kerman-online.ir/Fa/News/218797/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

اعلام فراخوان جشنواره شعر رضوی/ مهلت ارسال آثار تا 20 آبان ماه

جنگ تحمیلی تنها جنگی بود که آن را دفاع مقدس نامیدند

برگزاری "جشن شکوفه ها" در کرمان با حضور دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش

استاندار کرمان: مردم واکسیناسیون کرونا را وظیفه اخلاقی بدانند

امام جمعه جیرفت: اجازه تحریف حقایق دفاع مقدس را نباید داد

مشکل کارخانه کنسانتره آهن جیرفت حل شد

مرکز واکسیناسیون خودرویی در کرمان افتتاح شد

رئیس دسته یک فوتبال: تلاش مسئولان مس شهربابک کافی نیست

ششمین کنگره بین‌المللی شعر ایثار و زنان عاشورایی

نقش بانوان ایرانی سندی جاودان در تاریخ دفاع مقدس است

ناگفته‌هایی از نقش زنان به روایت راوی دفاع مقدس/شیرزنان کُرد در دفاع مقدس

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی آذربایجان شرقی: تاسیس شرکت‌های تعاونی دانش بنیان یکی از راهکارهای حمایتی از ایده‌های علمی نخبگان است

مدیرکل تعاون،کار و رفاه اجتماعی گیلان بر برندسازی محصولات استراتژیک استان تاکید کرد

سرپرست تعاون، کار و رفاه اجتماعی یزد: گام های اساسی در راستای تمرکززدایی، رفع فساد و تعارض منافع برداشته می شود

مدیرکل تعاون،کار و رفاه اجتماعی گیلان از پیشگامی استان در ثبت و تشکیل شرکت های تعاونی توسعه و عمران خبر داد

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی آذربایجان غربی: خط تولید کارخانجات و کارگاه های تولیدی خط مقدم خدمت است

166 کارگاه مهارت آموزی برای پروژه‌های نفت و گاز کرمانشاه برگزار می‌شود

تسریع در روند واکسیناسیون کرونا با اجرای طرح محله به محله در فاریاب

قبل از واکسیناسیون نوجوانان نتایج علمی واکسن ها را منتشر کنید/ مالیات خانه های خالی تا امروز صفر!

تشریح برنامه های سپاه ناحیه رودبار در هفته دفاع مقدس

برداشت 70 هزار تن انار از باغات لرستان/ ایستگاه تحقیقات انار احداث می‌شود

جدیدترین اخبار کرونا در ایران | افزایش نرخ ابتلا برای دومین روز متوالی در این هفته / تعطیلات هفته آینده نگرانی تازه + نقشه و نمودار

باد و بارش در کرمان

دستگیری 2 گروه متخلف شکار و زنده‌گیری پرندگان در جیرفت

5 مصدوم در حادثه رانندگی محور بم ـ کرمان

چهار معاون وزیر و 10 مدیر ارشد از باب ترک فعل به دستگاه قضایی احضار شده اند

جشنواره نمایش رادیویی « کرمان» در راه است

امام جمعه جدید قلعه گنج معرفی شد

پیش‌بینی باد و بارش در کرمان

کشف 47 هزار و 600 نخ سیگار قاچاق در کهنوج

2 گروه متخلف شکار و زنده‌گیری پرندگان وحشی در جیرفت دستگیر شدند

5 مصدوم نتیجه حادثه رانندگی در محور بم-کرمان

ارسال 1113 گذرنامه اربعینی از کرمان

تبادل داده، یکی از سنگ‌های بزرگ پیش روی شهر هوشمند

رسیدن به یک مفهوم مشترک در نظام درآمدی، دستاوردی اجماع ساز است

76 عنوان کتاب دفاع مقدس در کرمان رونمایی شد

امید به آینده در گرو اعتقاد به فلسفه شهادت است

تاریخ شهر کرمان جغرافیای عشق است

سومین رویداد ملی فهما در استان کرمان آغاز به کار کرد

علاوه بر منبر، ممبر هم داشته باشیم

برداشت 3 هزار تن پسته خشک از باغات پسته شهرستان شهربابک

2 گروه متخلف شکار و زنده‌گیری پرندگان وحشی در جیرفت دستگیر شدند

پیوند اتصالی مرکبات در جنوب کرمان آموزش داده شد

پنج‌ هزار و 551 نفر در استان قزوین صاحب مهارت شدند

مدیرکل آموزش فنی و حرفه ای استان البرز خبر داد: توسعه کسب و کارهای زنان سرپرست خانوار البرز در دستور کار قرار گرفت

مدیر کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی کرمانشاه خبر داد: پیش‌بینی 12 هزار فرصت شغلی در حوزه نفت و گاز و پتروشیمی در کرمانشاه

302 هزار و 526 نفرساعت آموزش مهارتی در خراسان شمالی برگزار شد

تحقق وعده تشکیل تعاونی های ملوانان در بوشهر

مدیر روابط کار استان اردبیل مطرح کرد: غیر ارادی بودن از دست دادن شغل ملاک اصلی برقراری بیمه بیکاری است

رقص انگشتان بانوان دیشموک بر تارپودهای رنگی گلیم مشته