کرمان رصد

آخرين مطالب

نخستین های طهران/21

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد شهرداری تهران

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد
  بزرگنمايي:

کرمان رصد - نخستین تکیه رسمی تهران برای عزاداری عاشورا و شهادت سرور و سالار کربلا 400 سال پیش در زمانی که شاه تهماسب صفوی حصار تهران را به دور آن کشید توسط خواهر شاه تاسیس شد.

درست است که تهرانی‌ها از همان روزی که اسلام به ری آمد شیعه را انتخاب کردند، درست که در پایتخت امروز ما از نخستین حمام و تکیه تهران تنها نامی به جای مانده که در راسه‌ای از بازار است اما همه کتاب‌های تاریخی شهادت می‌دهند که نخستین تکیه‌ای که برای عزاداری اباعبدالله الحسین در این شهر ساخته شد توسط دختر شاه اسماعیل و خواهر شاه تهماسب درست بعد از ساخته شدن حصار شهر بود و به همین اعتبار هم به تکیه خانم مشهور شد.
تکیه در لغت به معنی جایی برای آرام گرفتن بود. این لغت بعدها به جایی اطلاق شد که برای انجام آداب مذهبی استفاده می‌شد. صوفیان مکان‌هایی که در آن عبادت می‌کردند را تکیه می‌دانستند. از آن جایی که صفویه گرایش زیادی به صوفیه داشتند این مکان را به محلی برای انجام مراسم مذهبی در نظر گرفتند. یکی از مهمترین مراسمی که شاه اسماعیل و شاه تهماسب به برگزاری آن اهتمام ویژه داشتند عزداری امام حسین (ع) و یارانش در محرم و صفر بود. پس عجیب نیست که درست بعد از ساخته شدن حصار تهران نخستین بنایی که در این شهر ساخته شد تکیه و البته مدرسه و حمامی بود که به آن پیوسته شده بود.
نام این تکیه و حمام در منابع زیادی آمده است اما آن چه امروز ما از این تکیه قدیمی می‌دانیم فراتر از نامش نمی‌رود. این که حتی کدام یک از دختران چهارگانه شاه تهماسب و به چه دلیل این تکیه را در تهران ساخته نیز چیزی نیست که تاریخ درباره آن صحبت کرده باشد. می‌دانیم که شاه اسماعیل 5 پسر و 4 دختر داشت که نام‌هایشان عبارت است از پری خانم، مهین بانو؛ شاه زینب خانم، فرنگیس خانم. برخی از منابع تاریخی نوشته‌اند کوچکترین دختر شاه اسماعیل زنی ادیب و شاعر بود و با همسر سلطان سلیمان، پادشاه عثمانی در باب تحکیم پایه های صلح و گسترش روابط و مناسبات سیاسی بین دو کشور ایران و عثمانی مکاتبه کرد. همسر سلطان عثمانی که از نفوذ او در دربار شاه طهماسب خبر داشت پاسخ نامه هایش را می داد. شاه نیز اغلب با وی مشورت می کرد و تا حد مصلحت اندیشی به وی اعتماد داشت و در تمامی امور کشوری و تجاری و اقتصادی نظرش را جویا می شد، حتی گاهی بدون رأی او کاری انجام نمی داد . به همین دلیل می‌شود حدس زد که این همان خواهر شاه است که مدرسه و حمام و تکیه را ساخت و وقف مردم تهران کرد. البته به نظر می‌رسد آن چه او وقف کرده حمام و مدرسه بوده اما آن از تغییر و تحولات در طی چهارصد سال باقی ماند همین تکیه بود که حالا همین هم نیست. این تکیه درست انتهای شمال شرقی حصار شهر و در جایی قرار داشته که امروز به عنوان بازارچه نایب‌السلطنه آن را می‌شناسیم.
حجت بلاغی در تاریخ تهران نوشته است:« اما اولین بنایی که پس از تکمیل بنای باروی شاه تهماسب در تهران ایجاد شده است تکیه، مدرسه و حمام خانم است که برحسب امر خواهر شاه تهماسب بنا شده است. از این آثار تکیه و حمام باقی است اما مدرسه خانم در حمله افغان ها به تهران خراب شد. بعد صاحب دیوان در جای آن حسینیه‌ای بنا کرد که اکنون مدرسه‌ای معروف به فرهنگ در همان محل است. موقوفات مربوط به این تکیه عبارت است از سه باب دکان مسجد گذار و حمام خانم و تکیه به مساحت 300 متر در بخش 9 عولاجان.»
تکیه خانم تا پیش از ساخت تکیه دولت تکیه رسمی تهران بود و شاه در زمانی که در تهران بود به این تکیه می‌آمد و عزادارای و تعزیه‌خوانی را می‌دیدید. حالا از مجموعه خانم حمام آن مانده است. حمامی که هیچ نشانی از روزگار قدیم ندارد.
پژوهشگر: فرزانه ابراهیم زاده


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

طرح احداث میدان شهری در محوطه عمارت ساعت

مسیرهای منتهی به گلزار شهدای پلدختر بسته شد

تقدیر امام جمعه موقت تهران از اقدامات بزرگ شهرداری گرگان

پیش بینی وضعیت کرونا در آذر و دی ماه

موافقت اصولی برای 277 دامپروری جنوب کرمان صادر شد

موافقت اصولی برای 277 دامپروری در جنوب کرمان صادر شد

بافت قدیمی شهر شاهرود در معرض تخریب/ احیاء درکار نیست

مدیرکل تعزیرات حکومتی استان کرمان از دفتر استانی خبرگزاری تسنیم بازدید کرد + تصاویر

با کف پخت حبوبات و گوشت چه کنیم؟

مسیرهای منتهی به گلزار شهدای پلدختر مسدود شد

بافندگان فرش چهارمحال و بختیاری 185 قالی به ستاد عتبات عالیات اهدا کردند

نماز جمعه این هفته در 42 نقطه استان کرمان برگزار می‌شود

هویت تاریخی 9 روستای جنگلی ورزقان باید حفظ شود

عاملان نزاع خونین در کرمان دستگیر شدند

هیچ‌گونه تهدید زیستی به غیر از کرونا در استان کرمان وجود ندراد/ وضعیت سفید بیماری تب کریمه کنگو در کرمان

حفظ ارزش مکانی و هویت تاریخی میراثی 9 روستای جنگل نشین ورزقان

پایان مسابقات مجازی کباده قهرمانی استان کرمان

مرحله دوم طرح پویش لبخند رضایت ویژه دانش‌آموزان نیازمند کرمان برگزار شد

آغاز تعطیلی کسب‌وکارها در 6 شهرستان استان/تنها عرضه‌کنندگان مایحتاج ضروری مجاز به فعالیت هستند

کاهش متوسط سن قضایی در کرمان در پی جوانگرایی در قوه قضاییه

استخدام کارمند انبار در شرکت خدمات بار هوایی سریع ترابر ماهان در تهران

٣٥ پروژه شهری در مشهد به بهره برداری رسید

فاز اول مرمت سرای معین رفسنجان آغاز شد

کشف جدیدترین فاجعه کرونا در بدن انسان

استان کرمان آماده مقابله با سیل و سیلاب‌های می ‌شود/ بیش از 2 میلیون و 500 مترمکعب سیل‌بند احداث شد

کوچ 800 خانوار عشایری از کرمان به هرمزگان

تعهد مدیران مدارس عامل قضاوت جامعه نسبت به عملکرد آموزش و پرورش است

کمبود فضا و تجهیزات در بیمارستان رفسنجان برای خدمات به بیماران کرونایی

کشف جدیدترین فاجعه ویروس کرونا در بدن انسان

اسلام ستیزی رییس جمهور فرانسه بیانگر ناکامی در جلوگیری از گرایش شهروندان غربی به آموزه‌های پیامبر اعظم است

«همت آباد» به کمیسیون تلفیق شورای شهر رسید/ پیگیر فضای سبز هستیم

«همت آباد» به کمیسیون تلفیق شورای شهر اصفهان رسید

جزییات غرق شدن 5 عضو خانواده ایرانی در مانش

بایدن: نمی‌ گذارم ایران به بمب هسته‌ ای دست یابد

درخواست بسیج برای تغییر نام خیابان نوفل لوشاتو

احیای تالاب اله آباد جزو برنامه های جدی محیط زیست استان است

مدرس دانشگاه علوم پزشکی کرمان: شرایط کرونا در آذر و دی ماه بدتر خواهد شد

تداوم وزش باد نسبتا شدید و گردو خاک در کرمان

کشف بیش از 543 هزار لیتر سوخت قاچاق در کرمان

نماز جمعه فردا در کدام نقطه از کرمان برگزار نمی‌شود؟

آخرین جزئیات پرداخت یارانه تامین کالا‌های اساسی

ازدواج ناگهانی جتیفر لوپز و آرمی همر + عکس

بیمارستان علی بن ابیطالب رفسنجان دیگر گنجایش افزایش تخت ندارد

تعهد مدیران مدارس عامل قضاوت نسبت به عملکرد آموزش و پرورش است

مدیر ارتباطات سیار: 25 سایت تلفن همراه کرمان وارد مدار شد

31 واحد صنفی بی اعتنا به پروتکل های بهداشتی در کرمان پلمب شد

موافقت اصولی برای احداث 277 دامپروری در جنوب کرمان صادر شد

​تقدیر شریعتمداری از مدیرعامل شرکت ملی نفتکش ایران برای حراست از منافع ملی

حدود6500 تن انار و انگور در گناباد برداشت شد

شرایط کرونا در آذر و دی ماه بدتر خواهد شد